سرطان مری (Esophageal Cancer)
علائم، عوامل خطر، روشهای تشخیص و درمان
سرطان مری چیست؟
سرطان مری نوعی سرطان دستگاه گوارش است که از سلولهای پوشاننده دیواره مری، لولهای که غذا را از دهان به معده منتقل میکند، شروع میشود. این بیماری زمانی ایجاد میشود که سلولهای مری دچار تغییراتی شده و بهصورت غیرطبیعی و کنترلنشده رشد کنند. تومور ممکن است به لایههای عمیقتر مری، غدد لنفاوی و در مراحل پیشرفته به سایر اندامهای بدن گسترش پیدا کند.
انواع سرطان مری
سرطان مری عمدتاً به دو نوع تقسیم میشود:
- آدنوکارسینوم (Adenocarcinoma): از سلولهای غدهای تولیدکننده مخاط ایجاد میشود و معمولاً در قسمت پایینی مری دیده میشود.
- کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma): از سلولهای سنگفرشی پوشاننده سطح داخلی مری منشأ میگیرد و بیشتر در قسمتهای بالایی و میانی مری مشاهده میشود.
عوامل خطر سرطان مری
علت دقیق ابتلا به سرطان مری در همه افراد مشخص نیست؛ اما برخی عوامل میتوانند احتمال بروز آن را افزایش دهند، از جمله:
- مصرف دخانیات و سیگار
- مصرف زیاد الکل
- رفلاکس مزمن معده به مری (GERD)
- ابتلا به مری بارت (Barrett’s Esophagus)
- اضافهوزن و چاقی
- افزایش سن، بهویژه بالای ۵۵ سال
- سابقه خانوادگی و برخی بیماریهای ژنتیکی خاص
وجود این عوامل به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست، اما میتواند احتمال بروز بیماری را افزایش دهد.
علائم و نشانهها
سرطان مری در مراحل اولیه ممکن است علامت مشخصی نداشته باشد. با پیشرفت بیماری، علائم زیر ممکن است ظاهر شوند:
- دشواری یا درد هنگام بلع غذا و مایعات
- احساس گیر کردن غذا در گلو یا قفسه سینه
- کاهش وزن ناخواسته
- درد یا احساس فشار در قفسه سینه
- سوزش سر دل یا تشدید رفلاکس
- سرفه مزمن یا گرفتگی صدا
- استفراغ، گاهی همراه با خون
این علائم لزوماً به معنای سرطان نیستند؛ بااینحال، در صورت تداوم یا تشدید آنها، بررسی پزشکی ضروری است.
روشهای تشخیص
برای تشخیص سرطان مری، پزشک ابتدا علائم و سابقه پزشکی فرد را بررسی میکند. سپس ممکن است از روشهای زیر استفاده کند:
- آندوسکوپی: مشاهده مستقیم دیواره داخلی مری با استفاده از لوله باریک و مجهز به دوربین.
- نمونهبرداری (بیوپسی): برداشتن نمونه کوچکی از بافت برای بررسی سلولها و تأیید تشخیص.
- سیتیاسکن و PET Scan: بررسی میزان گسترش بیماری و درگیری احتمالی سایر اندامها.
- سونوگرافی آندوسکوپیک (EUS): ارزیابی عمق نفوذ تومور در دیواره مری و غدد لنفاوی اطراف آن.
روشهای درمان
انتخاب روش درمان به نوع سرطان، مرحله بیماری، محل و اندازه تومور و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. روشهای درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- جراحی: برداشتن بخش درگیر مری یا در برخی موارد قسمت عمدهای از آن.
- شیمیدرمانی: استفاده از داروهایی برای از بین بردن سلولهای سرطانی یا کنترل رشد آنها.
- پرتودرمانی: استفاده از پرتوهای پرانرژی برای تخریب سلولهای سرطانی.
- ایمونوتراپی: کمک به سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و مقابله با سلولهای سرطانی.
- درمان هدفمند: استفاده از داروهایی که ویژگیهای مشخص سلولهای سرطانی را هدف قرار میدهند.
- درمان آندوسکوپیک: در برخی موارد محدود و مراحل اولیه، امکان برداشتن ضایعه با روشهای آندوسکوپیک وجود دارد.
در بسیاری از موارد، پزشک برای دستیابی به نتیجه بهتر، ترکیبی از چند روش درمانی را پیشنهاد میکند.
جمعبندی
سرطان مری یکی از بیماریهای مهم دستگاه گوارش است که تشخیص آن در مراحل اولیه میتواند در انتخاب روش درمان و مدیریت بیماری نقش مهمی داشته باشد. توجه به علائم هشداردهنده، کنترل عوامل خطر مانند مصرف دخانیات و رفلاکس مزمن و مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم مداوم، از اقدامات مهم در مراقبت از سلامت مری هستند.
این مطلب با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشکی نیست.
منابع و رفرنسها (References)
- National Cancer Institute (NCI). Esophageal Cancer.
https://www.cancer.gov/types/esophageal - National Cancer Institute (NCI). Causes, Risk Factors, and Prevention of Esophageal Cancer.
https://www.cancer.gov/types/esophageal/causes-risks-prevention - American Cancer Society (ACS). Esophageal Cancer.
https://www.cancer.org/cancer/types/esophagus-cancer.html - American Cancer Society (ACS). Early Detection, Diagnosis, and Staging of Esophageal Cancer.
https://www.cancer.org/cancer/types/esophagus-cancer/detection-diagnosis-staging.html - MedlinePlus. Esophageal Cancer. National Library of Medicine.
https://medlineplus.gov/esophagealcancer.html



